Winst van McNulty op WK zwaar in vraag gesteld: "Dit is er toch los over!"

Brandon McNulty kroonde zich zondag verrassend tot wereldkampioen in Montréal, maar na afloop ging het niet alleen over zijn indrukwekkende solo. Zilverenmedaillewinnaar Michael Matthews zette namelijk vraagtekens bij wat er in de achtervolgende groep gebeurde.

De Australiër suggereerde dat sommige renners elkaar mogelijk niet alleen als vertegenwoordigers van hun land bekeken, maar ook rekening hielden met hun belangen binnen hun gewone profploeg. Een gevoelige kwestie op een WK, waar renners normaal gezien uitsluitend voor hun nationale selectie uitkomen.

Voor Matthews was zijn tweede plaats hoe dan ook bijzonder. De inmiddels 36-jarige Australiër kende de afgelopen jaren verschillende zware tegenslagen. Hij kampte onder meer met een longembolie en brak eerder dit seizoen meerdere botten bij een trainingsongeval.

Toch stond hij in Montréal opnieuw tussen de allerbesten. Matthews omschreef zijn weg terug veelzeggend als “een rollercoaster”. Zijn zilveren medaille was bovendien niet zijn eerste WK-succes: ook in 2015 werd hij tweede.

De wedstrijd zelf kende een bijzonder chaotisch verloop. Mathieu van der Poel, Wout van Aert, Isaac Del Toro, Paul Seixas, Tom Pidcock en meerdere andere favorieten probeerden op verschillende momenten de koers open te breken. Op ongeveer 32 kilometer van de finish zag McNulty uiteindelijk zijn kans.

Toen het tempo even stokte en de renners naar elkaar begonnen te kijken, glipte de Amerikaan weg. Wat aanvankelijk nog een gewaagde poging leek, groeide razendsnel uit tot een serieuze bedreiging. Zijn voorsprong liep zelfs op tot meer dan een minuut.

Toch was de wedstrijd daarmee nog lang niet beslist. In de slotronde werd McNulty's voorsprong opnieuw sterk teruggebracht. Onder meer Tom Pidcock zorgde ervoor dat het verschil op een bepaald moment tot slechts enkele seconden slonk. Maar telkens wanneer de achtervolging dreigde te organiseren, stokte de samenwerking opnieuw.

Dat bleek uiteindelijk cruciaal. McNulty kon opnieuw wat afstand nemen en hield aan de finish dertien seconden over. Matthews won daarachter de sprint om zilver, voor Mathieu van der Poel en Quinn Simmons. Isaac Del Toro eindigde als vijfde.

Net die moeizame samenwerking in de achtervolgende groep bleef bij Matthews hangen. Na afloop zei hij: “Er was een beetje teamwork tussen bepaalde renners.” Daarmee doelde de Australiër op het gevoel dat sommige coureurs mogelijk rekening hielden met renners die tijdens het gewone wielerseizoen hun ploegmaats zijn, ook al reden ze op het WK voor verschillende landen. Op sociale media waren veel mensen minder gematigd in hun reacties. Iemand verwoordde het zo: "Dit verder kijken dan landen... Het is er los over!"

Matthews noemde zelf geen specifieke namen. Wel voegde hij eraan toe dat volgens hem een betere samenwerking tussen de verschillende nationale selecties McNulty mogelijk nog had kunnen terughalen.

Hoewel Matthews niemand expliciet aanwees, springt één situatie bijzonder in het oog. Isaac Del Toro reed voor Mexico, terwijl McNulty de kleuren van de Verenigde Staten verdedigde. Tijdens het reguliere wielerseizoen zijn ze echter ploegmaats bij UAE Team Emirates-XRG.

Toen McNulty vooraan reed, was Del Toro verschillende keren aanwezig in de achtervolgende groep. Op bepaalde momenten nam hij initiatief, maar op andere cruciale momenten viel de samenwerking achter de Amerikaan stil. Dat voedde achteraf de discussie over de vraag of commerciële ploegbelangen onbewust of bewust een rol kunnen spelen tijdens een wereldkampioenschap. Dat Del Toro bewust voor McNulty zou hebben gereden, is daarmee echter niet aangetoond. Het blijft een interpretatie van de koerssituatie en van Matthews' opmerkingen.

Wat wél duidelijk was, is dat de Amerikaanse nationale ploeg uitstekend samenwerkte. Quinn Simmons zat lange tijd mee vooraan, terwijl Matteo Jorgenson in de achtervolgende groep een belangrijke tactische rol speelde. Toen McNulty eenmaal alleen vooruit reed, hoefde Jorgenson vanzelfsprekend niet mee te draaien in de achtervolging. Integendeel: als landgenoot van de koploper had hij er alle belang bij om aanvallen te volgen zonder zelf het tempo richting McNulty op te drijven.

Dat was gewone en volkomen logische nationale ploegentactiek. Verschillende wedstrijdanalyses wijzen precies die Amerikaanse samenwerking aan als een belangrijk onderdeel van McNulty's overwinning.

Het incident legt tegelijk een eigenaardigheid van het WK bloot. Gedurende bijna het volledige seizoen rijden profrenners voor hun commerciële ploeg. Ze trainen samen, krijgen dezelfde tactische instructies en helpen elkaar maandenlang aan overwinningen.

Op het wereldkampioenschap verandert dat plots. Dan worden diezelfde ploegmaats voor één dag tegenstanders omdat ze een ander land vertegenwoordigen. Het is precies die tegenstelling tussen nationale belangen en de vertrouwde ploegbanden die soms voor vreemde situaties kan zorgen.

Ondanks zijn bedenkingen maakte Matthews er achteraf geen groot conflict van. Hij besefte naar eigen zeggen ook dat hij zelf weinig meer had kunnen doen. Na een slopende wedstrijd van meer dan zes uur had vrijwel iedereen in de achtervolgende groep al diep in zijn reserves moeten tasten. Voor Matthews bleef vooral de voldoening van opnieuw op een WK-podium te staan. Hij noemde zijn zilveren medaille iets waarvan hij eerder in het seizoen had gedroomd.

Los van de discussie achteraf blijft één gegeven overeind: McNulty koos het ideale moment om aan te vallen. De Amerikaan reed ruim dertig kilometer alleen voorop en hield stand terwijl achter hem enkele van de sterkste renners ter wereld achtervolgden.

Dat er onderweg tactisch werd gepokerd, hoort bij een WK zonder koersradio's, waar renners veel meer zelf beslissingen moeten nemen. Maar Matthews heeft met zijn opmerkingen wel een interessante discussie geopend: op een wereldkampioenschap draagt iedereen het shirt van zijn land, maar verdwijnen de banden met de dagelijkse ploeg ooit helemaal?