EK-sprint Evenepoel krijgt stevig staartje: Europese wielerbond neemt drastisch besluit

De millimeterfinish tussen Remco Evenepoel en Giulio Ciccone blijft voor discussie zorgen. Drie dagen nadat Evenepoel in Slovenië tot Europees kampioen werd uitgeroepen, heeft de Europese wielerbond zich genoodzaakt gezien om uitgebreid te reageren op de twijfels van Ciccone.

De Italiaan blijft namelijk vragen stellen bij de beelden waarmee zijn nederlaag werd vastgesteld. De UEC houdt echter voet bij stuk: volgens de bond is de gebruikte technologie uiterst nauwkeurig en bestaat er geen reden om de officiële uitslag te wijzigen.

Evenepoel en Ciccone kwamen zondag vrijwel gelijktijdig over de aankomst. Met het blote oog viel onmogelijk te bepalen wie gewonnen had, waardoor de fotofinish uitsluitsel moest geven. Die wees Evenepoel als winnaar aan.

Ciccone feliciteerde de Belg aanvankelijk sportief, maar begon een dag later openlijk vragen te stellen. De Italiaan zegt dat hij de beschikbare beelden honderden keren heeft bekeken en wil vooral een beeld zien waarop beide voorwielen exact aan de werkelijke finishlijn te zien zijn.

Hij benadrukt daarbij dat hij de prestatie van Evenepoel niet in twijfel trekt, maar duidelijkheid wil over de manier waarop het uiterst kleine verschil werd vastgesteld.

Door de aanhoudende discussie heeft de Europese wielerbond nu zelf technische uitleg gegeven. “Het fotofinishsysteem dat gebruikt werd op het EK registreert de finishlijn 13.000 keer per seconde, wat het mogelijk maakt om de volgorde van aankomst met extreme precisie te bepalen, zelfs in het geval van minimale verschillen”, klinkt het bij de UEC.

Met andere woorden: het systeem maakt niet gewoon één foto op het moment dat de renners de streep bereiken. De finishlijn wordt duizenden keren per seconde geregistreerd. Daar zit meteen een belangrijke verklaring voor de verwarring.

“Het is belangrijk om te verduidelijken dat de fotofinish geen traditionele foto is. Het uiteindelijke beeld is opgemaakt uit de chronologische volgorde van opnames die op de finishlijn zijn genomen”, legt de UEC uit. Bij een klassieke foto worden de renners op één bepaald tijdstip vastgelegd. Een fotofinish werkt anders: een extreem smalle verticale strook exact ter hoogte van de aankomst wordt voortdurend geregistreerd.

Al die stroken worden nadien naast elkaar geplaatst. Daardoor toont de horizontale as op een fotofinish eigenlijk het verloop van de tijd en niet simpelweg de afstand op het asfalt.

Net daardoor kunnen de fietsen op zo'n fotofinish vervormd lijken. EvoData, dat betrokken is bij de gebruikte technologie, benadrukt dat dit normaal is. “Dit kan schijnbare vervormingen van wielen, fietsen en renners veroorzaken, zonder de nauwkeurigheid van het resultaat op enige wijze te beïnvloeden”, klinkt het.

Paolo Orestilli van EvoData legt uit hoe precies het systeem werkt. "Het gaat om een zogenaamde linescancamera, die zich heel precies focust op één strook van één pixel breed, exact op het uiteinde van de aankomstlijn. Die fijne strook wordt voortdurend vastgelegd in de tijd, waarna al die verticale fragmenten naast elkaar worden geplaatst.”

De volledige fotofinish moet dus eigenlijk gelezen worden als een opeenvolging van momenten waarop renners de finishlijn passeren.

Er is nog een element waarmee de UEC de discussie wil afsluiten. Tijdens het EK waren volgens de bond twee onafhankelijke fotofinishsystemen aanwezig. Daardoor konden twee afzonderlijke beelden worden gebruikt om het resultaat te controleren.

Voor de beslissing telt het voorste punt van het voorwiel op het exacte moment dat het de finishlijn passeert. Gewone televisiebeelden kunnen daarbij misleidend zijn, omdat de camera vrijwel nooit exact in het verlengde van de lijn staat. Bij een verschil van slechts enkele millimeters kan zelfs een kleine camerahoek het beeld vervormen.

Aan de officiële uitslag verandert dan ook niets. Evenepoel blijft Europees kampioen, Ciccone behoudt het zilver en Christian Scaroni staat als derde op het podium. De UEC bevestigde Evenepoels overwinning eerder al officieel. De Europese wielerbond lijkt bovendien niet van plan om de discussie nog veel langer te voeren.

“De UEC zal hierover geen verdere verklaringen afleggen”, klinkt het in de verklaring. Ciccone vroeg om meer duidelijkheid en de organisatie heeft nu technisch uitgelegd waarom ze vertrouwen heeft in haar fotofinish. Of die uitleg voor de Italiaan voldoende is om zijn twijfels definitief te laten varen, moet nog blijken. Voor de officiële uitslag verandert er alvast niets: Remco Evenepoel blijft Europees kampioen.